Trước diễn biến phức tạp của các loại sâu, bệnh hại trên cây lúa, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phúc Lộc đề nghị các thôn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, chủ động phát hiện và phòng, trừ kịp thời, hạn chế thấp nhất thiệt hại, góp phần bảo đảm năng suất lúa vụ Mùa năm 2026.
Hiện nay, lúa mùa sớm trên địa bàn xã đang ở giai đoạn chín sữa - chín sáp; lúa mùa trung ở giai đoạn đứng cái - làm đòng; lúa mùa muộn đang ở giai đoạn cuối đẻ nhánh.
Qua kiểm tra của cơ quan chuyên môn, một số đối tượng sâu, bệnh đang phát sinh và gây hại trên các trà lúa. Trong đó, rầy nâu, rầy lưng trắng gây hại trên trà mùa sớm, mùa trung với mật độ trung bình 250-500 con/m², nơi cao 900-1.200 con/m², cục bộ 2.500 con/m². Sâu cuốn lá nhỏ chủ yếu gây hại trên trà mùa trung, mùa muộn, mật độ trung bình 2-8 con/m², nơi cao 15-20 con/m², cục bộ 28 con/m².
Bên cạnh đó, sâu đục thân gây hại chủ yếu trên trà mùa trung; bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn, bệnh khô vằn và bệnh đạo ôn lá cũng đã xuất hiện với tỷ lệ bệnh khác nhau. Điều kiện thời tiết và giai đoạn sinh trưởng của cây lúa trong thời gian tới được dự báo thuận lợi cho sâu bệnh tiếp tục phát sinh, phát triển và gây hại trên diện rộng.
Chủ động kiểm tra, phát hiện sớm sâu bệnh
Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã đề nghị trưởng các thôn tăng cường tuyên truyền, vận động người dân thường xuyên thăm đồng, theo dõi chặt chẽ diễn biến sâu bệnh, chủ động phát hiện và tổ chức phòng, trừ kịp thời.
Đối với rầy nâu, rầy lưng trắng, cần tăng cường kiểm tra để phát hiện các ổ rầy. Thực hiện phun thuốc đối với những ruộng có mật độ từ 20-50 con/khóm (tương đương 1.000-2.500 con/m²). Với diện tích lúa giai đoạn làm đòng - trỗ, ruộng chủ động nước có thể sử dụng các thuốc có tác dụng lưu dẫn theo hướng dẫn chuyên môn.
Đối với ruộng khô hạn hoặc lúa từ giai đoạn chắc xanh đến chín, tiến hành phun trừ khi mật độ rầy khoảng 1.000 con/m² trở lên; cần rẽ lúa thành luống rộng 0,6-0,8m, hạ thấp vòi phun để thuốc tiếp xúc trực tiếp với rầy ở dưới bẹ và gốc lúa. Những ruộng có mật độ rầy cao cần phun kép 2 lần, cách nhau 5-7 ngày và luân phiên thuốc để hạn chế tình trạng kháng thuốc.
Theo dõi chặt chẽ sâu cuốn lá, sâu đục thân
Đối với sâu cuốn lá nhỏ, người dân cần theo dõi chặt chẽ diễn biến và xác định thời điểm sâu non nở để phòng, trừ đạt hiệu quả.
Ở giai đoạn lúa đứng cái - làm đòng, thực hiện phun thuốc khi mật độ sâu non từ 10 con/m² trở lên; những ruộng có mật độ trên 20 con/m² cần phun kép 2 lần, cách nhau 4-5 ngày. Với lúa giai đoạn đẻ nhánh, thực hiện phun khi mật độ sâu non từ 50 con/m² trở lên; ruộng có mật độ trên 100 con/m² cần phun kép 2 lần, cách nhau 4-5 ngày.
Đối với sâu đục thân, cần theo dõi diễn biến trưởng thành, mật độ ổ trứng và thời điểm sâu non nở, nhất là trên những ruộng đang ở giai đoạn đứng cái - làm đòng - trỗ bông. Phun thuốc khi mật độ ổ trứng trên 0,3 ổ/m²; thời điểm phun thích hợp là khi sâu non mới nở. Những ruộng có mật độ ổ trứng cao trên 1 ổ/m² cần phun kép 2 lần, cách nhau 4-5 ngày.
Tăng cường phòng, trừ các bệnh hại lúa
Đối với bệnh bạc lá, bệnh đốm sọc vi khuẩn, cần lưu ý bệnh thường phát sinh và gây hại mạnh sau các trận mưa giông. Khi phát hiện bệnh, người dân cần dừng bón phân đạm, không phun chất kích thích sinh trưởng hoặc phân bón lá; đồng thời duy trì đủ nước trong ruộng và thực hiện phòng, trừ theo hướng dẫn chuyên môn. Sau khi phun 5-7 ngày cần kiểm tra lại, nếu bệnh chưa dừng phải tiến hành phun lại.
Đối với bệnh đạo ôn lá, cần thực hiện các biện pháp chăm sóc cây khỏe, bón phân cân đối giữa đạm, lân và kali, kết hợp làm cỏ, giữ nước hợp lý. Khi bệnh xuất hiện, dừng bón phân đạm, không sử dụng chất kích thích sinh trưởng và phân bón lá; tranh thủ thời tiết thuận lợi để phun thuốc đặc hiệu ngay khi bệnh mới xuất hiện. Những ruộng bị bệnh nặng cần phun kép 2 lần, cách nhau 5-7 ngày.
Đối với bệnh khô vằn, cần áp dụng tổng hợp các biện pháp chăm sóc cây khỏe, thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, kịp thời phát hiện ổ bệnh và phun thuốc theo hướng dẫn. Sau khi phun 5-7 ngày cần kiểm tra lại để đánh giá hiệu quả phòng, trừ.
Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, đúng quy định
Ngoài các đối tượng sâu bệnh trên, người dân cần chú ý theo dõi và chủ động phòng, trừ chuột, bọ xít dài, bệnh hoa cúc, bệnh đen lép hạt và các đối tượng gây hại khác.
Đặc biệt, khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, cần tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”, trang bị đầy đủ bảo hộ lao động khi tiếp xúc với thuốc; đồng thời thu gom, xử lý vỏ bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đúng quy định, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân và môi trường.
Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phúc Lộc đề nghị trưởng các thôn tổ chức tuyên truyền, vận động người dân thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, chủ động thực hiện các biện pháp phòng, trừ sâu bệnh theo hướng dẫn chuyên môn; các đại lý vật tư nông nghiệp trên địa bàn chuẩn bị đầy đủ thuốc bảo vệ thực vật bảo đảm chất lượng, số lượng và chủng loại, phục vụ nhu cầu phòng, trừ sâu bệnh của người dân.
Chủ động thăm đồng – phát hiện sớm – phòng trừ đúng thời điểm là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế sâu bệnh gây hại, bảo vệ năng suất và sản lượng lúa vụ Mùa năm 2026.
Hoàng Trang